Sohbetin önemi

Şimdi söyleşi diyorlar. Söyleşi, konuşarak vakit geçirme demektir; ama dinimizde, sohbetin tarifi başkadır. Sohbet, beraber olmak demektir. İnsanın derece bakımından kendinin üstünde veya altında yahut akranı ile bir araya gelip, Allahü teâlânın ve Peygamber efendimizi

Posted May 5,2019 in People and Nations.

ismet demir
8 Followers 221 Views

Kişinin kendinden stn olanla beraber olmasının hakikati, o zata hizmettir. Aşağısında olanla sohbetin gereği, onun hallerinden bir noksanı grdğnde onu ikaz edip, kusurundan haberdar etmektir. Aynı seviyede olan sohbet arkadaşlarının sohbetlerinin hakikati, başkalarının, yabancıların yanında birbirlerinin kusurlarını grmezden gelmektir.

İmam-ı Rabbani
hazretleri buyuruyor ki:
Sohbetin fazileti, btn faziletlerin stndedir. Byklerin sohbetini ganimet bilmelidir.

Behaeddin Buhari
hazretleri, (Bizim yolumuzun temeli sohbettir) buyurdu.

Evliyanın sohbetinin bir saati, kırk gnlk mcahedelerden daha stndr.

Yabancılar ile sohbetten, bid'at ehlinin sohbetinden kaınılmalıdır. Dervişlerin ve salihlerin sohbeti kıymetlidir. Sohbet, dnya iin olup, ahiret dşnlmez ise, sonu hsrandır.

Gnah lekeleri ile kalbi paslanan kimse, salihlerin sohbetinde bulunursa, kalbinin pası silinir, gnah işlemesi zorlaşır, iyilik etme isteği artar. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Kırk gn iinde bir ilim sohbetinde bulunmayan kimsenin kalbi kararır. Byk gnah işlemeye başlar; nk ilim kalbe hayat verir. İlimsiz ibadet olmaz.)[Mektubat-ı Rabbani]

(Fıkıh sohbetinde bulunmak, bir senelik ibadetten stndr.)
[Deylemi]

(limlerin sohbetine katılın, onlara yakın oturun! nk Allah tel, yağmurla l toprağı dirilttiği gibi, l kalbleri de, hikmet nuru ile diriltir.)
[Taberani]

(limlere hrmet eden, bana hrmet etmiş olur. Onları ziyaret eden beni ziyaret etmiş olur. lim meclisinde bulunan, benim meclisimde bulunmuş olur.)
[İ.Rafii]

(limin sohbetinde bulunmak, bin rekt nafile namazdan stndr.)
[İ.Gazali]

(Bir defa salih kimsenin sohbetinde bulunmak, defalarca kt kimselerin sohbetlerinde bulunmanın gnahlarına kefaret olur.)
[Deylemi]

Sohbet ehli yoksa
Sohbet ehli lim bulunmadığı zaman, eskiden yaşamış, Ehl-i snnet limlerinin kitaplarını okumak gerekir. Bir limin kitabını okuyan, yarı yarıya onunla sohbet etmiş sayılır.

İlminden, iyi ahlakından istifade edilen salih bir arkadaş bulunca, ona lzumlu hrmeti gstermelidir! Onun can ve malını, kendi can ve malından nce tutmalıdır! Ayıplarını araştırmamalı, aybı olsa bile grmemeli ve kimseye sylememeli, hatta kendi kendine aybını dşnmemeli, unutmalıdır! Szne itiraz etmemeli, asla mnakaşaya girmemelidir! Aleyhinde konuşan olursa, uygun şekilde susturmalı, alınacağı veya zleceği bir sz sylememelidir! Suizanda bulunmamalı, uygunsuz hareketlerini dalgınlığa veya unutkanlığa yormalıdır! Yani bir mazeret arayıp susuz olduğunu kabul etmelidir; nk gzel ahlak sahibi, insanları mazur grr. Onların kusurlarını meydana ıkarmaz

Yunus Emre
diyor ki:

Erenlerin sohbeti, ele giresi değil.
Sohbete kavuşanlar, mahrum kalsı değil.

Gezmek gerek her yeri, bulmak iin, bir eri,
Sarraf tanır cevheri, herkes bilesi değil.

Bir pınarın yanına, kapalı testi kona,
Kırk yıl orada dura, kendi dolsı değil.

Sohbetle parlar iman, talip kazanır irfan.
İnsanı arif yapan, fesi, hırkası değil.

nce doğru iman et, haramdan el etek ek
Ruha gıdadır sohbet, badem helvası değil!

Boş giden, dolu dner
Sual:
Eskiden İmam-ı Rabbani, Abdlkadir-i Geylani hazretleri gibi mrşidler vardı. Onların huzuruna gidenler iin, (Boş giden dolu dner, dolu giden boş dner) diyorlarmış. Bu ne demektir?
CEVAP
n yargılı gitmemeli. Ne derse, seve seve kabul eden bir dşnceyle gitmeli. Dolu şeye, bir şey koymazlar. Boş olarak gitmeli, dolu olarak dnmeli. Dolu giderse, yani kendinde bir varlık hissederek giderse faydalanamaz, eli boş dner. Yardım edecek kimse de, elbette zengine değil fakir olana, ihtiya sahibi olana yardım eder. Doktorlar da, kendilerine tedavi iin gelenleri, yani hastayım diyenleri tedavi ederler. Ben hasta değilim, benim bir şeyim yok diyenlere bakmazlar. İşte bunun gibi, ben biliyorum, ihtiyacım yok diyenler, elbette ilimden, feyzden mahrum kalırlar demektir.

Sohbette ikram
Sual:Birka arkadaş bir araya gelerek, her hafta İslam limlerinin kitaplarından okuyoruz. Byle toplantılarda pasta, brek gibi eşitli ikramlar oluyor. İkram yznden kitap okumaya, sohbete pek zaman kalmıyor. Sadece ay ikram edilse nasıl olur?
CEVAP
ok iyi olur. İki hadis-i şerif meali şyledir:
(Salihler, klfete girmez ve zahmet vermez.)[Dare Kutni]

(Misafir iin klfete girme, misafir zlebilir. Misafirini zen de, Allah telyı zmş olur.)
[İbni Ll]

Byle devamlı yapılan toplantılarda, sadece ay olacak diye baştan karar almalıdır.

eşitli ikramlar olursa, diğerlerinin evlerine gidildiğinde, kendilerini benzer ikramlarda bulunmak zorunda hissedenler ıkabilir. Şunlar bunu yaptı, falanca yapmadı gibi dedikodulara da sebep olabilir. Toplantıya glge dşrebilecek her eşit işten uzak durmalıdır. Sadece ay olursa problem olmaz.

Bu toplantıların haricinde, her zaman arkadaşlara eşitli ikramlar yapılabilir, ziyafet verilebilir. Toplantı ile ikramı birbirine karıştırmamalıdır.

Sohbette bulunmak
Sual:Eskiden hocasına uzak olan; fakat onu ok seven bir talebe mi, yoksa hep sohbetlerde bulunan bir talebe mi daha ok feyz alırdı?
CEVAP
Elbette sohbetlerde bulunan daha ok feyz alırdı. Muhammed Masum hazretleri buyuruyor ki: Yanındakiyle uzaktaki hi eşit olur mu? Veysel Karani, Resulullahı gremediği iin, hibir Sahabinin derecesine ulaşamadı. Bizim yolumuzun esası sohbettir, beraber olmaktır. Aklı başında olan talip, stadına olan muhabbeti miktarınca, onun kalbinden saılıp kendisine gelen feyzlerden ve bereketlerden, uzakta iken de, alır. Sevgisi sebebiyle, uzaktan gelen feyzlerden alırsa da, marifete ve vilayet derecelerine kavuşmak iin, sohbet şarttır.(3/153)

İmam-ı Rabbani hazretleri de buyuruyor ki: Kalb, ok zaman his organlarına bağlıdır. Duygu organlarından uzak olanlar, kalbden de uzak olur. Hadis-i şerifte,(Gz grmeyince, gnlden de uzak olur)buyuruldu.(1/117)

Sevgi yakınlık ister, kaan mahrum kalırmış,
Gzlerden ırak olan, gnlden de olurmuş.

Sohbete gitmek
Sual:Sohbete gitmenin ne faydası olur?
CEVAP
ok faydası olur. İmam-ı Rabbani hazretleri, (Sohbetin fazileti, btn faziletlerin stndedir. Byklerin sohbetini ganimet bilmelidir) buyuruyor. Byk zatlar, (Bu yolun temeli sohbettir) buyururdu. Gnah lekeleriyle kalbi paslanan kimse, salihlerin sohbetinde bulunursa, kalbinin pası silinir, gnah işlemesi zorlaşır, iyilik etme isteği artar. Sohbete giderken, her adımına sevab yazılır. Melekler, kanatlarını onun yoluna sererler. Gkteki kuşlar, yerdeki hayvanlar, denizdeki balıklar, onlar iin dua ve istigfar ederler. Mslmanlar, Allah rızası iin bir yere toplansalar, hi konuşmasalar da yine ok sevab kazanırlar. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Azıcık fıkıh bilgisi ğrenmek, ok ibadet etmekten daha iyidir.)[Taberani]

(Bir kimsenin işiteceği bir hikmetli sz, bir yıl ibadetten ve bir saat ilim meclisinde oturması, bir kle azat etmesinden hayırlıdır.)[Deylemi]

(Mminin ğrendiği bir mesele, bir yıl ibadetten ve bir kle azat etmekten evladır. İlim ğrenen, kocasına itaat eden kadın, ana babasına iyilik eden evlat, peygamberlerle beraber, hesap grmeden Cennete girerler.)[İ. Rfi]

(İlim ğrenene, denizdeki balıklara kadar her şey istigfar eder.)[İ. Abdilber]

(Melekler, ilim ğreneni sevdikleri iin, kanatlarını onların zerine gererler.)[İ. Abdilber]

(Bazı melekler, Hak telyı ananları grnce, kanatlarıyla onları, sevgiyle sararlar. Allah tel bu meleklere,Şahit olun, bu kullarımı affettimbuyurur. Melekler,İlerinde başka bir iş iin gelen gnahkr kt biri var. Onu da mı affettin y Rabbi?derler. Allah tel, Evet, onu da affettim. İyilerle beraber olan kt olmazbuyurur.)[Buhari]

Sohbet ehli lim bulunmadığı zaman, eskiden yaşamış, Ehl-i snnet limlerinin kitaplarını okumak gerekir.(Kitap okumak, sohbetin yarısıdır)buyuruluyor. Yani, bir byk zatın kitabını muhabbetle okuyan, sohbet etmiş gibi ondan istifade eder.

Mrşid yoksa
Sual:Hakiki mrşid bulunmadığı zaman ne yapmak gerekir?
CEVAP
Muhammed Parisa hazretleri buyuruyor ki:
Yusuf-i Hemedani hazretlerine, (Mrşid-i kmil bulunamadığı zaman ne yapmalı) denilince, (Her gn onların kitaplarını okumalı) buyurdu.(Risale-i kudsiyye)

İmam-ı Rabbani hazretlerinin Mektubatını okuyan byk nimetlere kavuşur. Hem doğru itikad bilgilerini ve temel fıkıh llerini ğrenir, hem de Evliya zatları sevmenin nemini anlar, onların sevgisiyle, feyziyle kalbi temizlenir. Hakikat Kitabevi yayınlarının hepsi, byle Ehl-i snnet limlerinin kıymetli kitaplarıdır.

Sohbet nedir?
Sual:Sohbet nedir?
CEVAP
Sohbet, beraber olmak demektir. Birka salih kimse, bir araya gelip hi konuşmadan otursalar, sohbet etmiş olurlar. Kalblerinden birbirine sevgi akımı başlar. Allah sevgisi yksek olanın kalbinden alak olanın kalbine feyz akar. Bu, bileşik kaplar gibidir. Bileşik kaplardaki sıvı, aynı seviyeye gelene kadar durdurulamadığı gibi, bu akıntı da durdurulamaz. Onun iin herhangi bir bahane ile bir araya gelmeli. Bir araya gelince sohbete kavuşulmuş olur. Sohbette muteber bir kitap okunur, byk zatlardan hrmetle bahsedilirse oraya rahmet yağar.

Sohbette uyumak
Sual:Yarım saatlik sohbete gidilse, uyuyanlar grlyor. Uyumak edebe aykırı değil midir?
CEVAP
Evet, uyumak doğru değildir. Sohbette din byklerinden bahsedilince kalb temizlenir. Kalb temizlenince rahatlar ve uyku basar. Ama insan biraz kendini zorlarsa, uykusu gelse de uyumaz. Bu bakımdan uyumamaya dikkat etmelidir.

Kasıtlı yapılan hile
Sual:Bir arkadaş,(Byklerin sohbeti)diye bir yazı gndermiş. Orada,Hikmet ehli zatlar, (İster kfir ol, yeter ki kalb kırma) buyuruyorifadesi geiyor. Byk bir zat, byle bir şey syler mi?
CEVAP
Asla sylemez. Kfir olunca her iş biter. Tarih boyunca byle yanlış, dinimize aykırı szleri, sanki o byk zat yazmış gibi, byklerin kitapları arasına da sokmak istemişlerse de, ehli olanlar, bunu anlamıştır. Hazret-i Mevlana, szlerinin değiştirilmemesi iinMesnevsini manzum olarak yazmıştır. Tercme diye bildirilenlerde ok galiz hatalar, hatt iftiralar var. Tercmelerine gvenmemelidir.

(Byklerin sohbeti)denilen yazıyı bize de gnderdiler. İinde byk zatlara ait olmayan, dini yıkıcı ok şeyler vardır.İslam Ahlakıkitabında deniyor ki:
Bazı sapıklar, (Başkasına ktlk yapma da, kendine ne yaparsan yap!) diyerek ibadetleri bırakıp, her gnahı işlediler. Hatt (İster kfir ol, ister Kbeyi yak, istersen şarap i, yalnız kırma kalb!) diyerek İslamiyetten ayrıldılar.

Byk zatların szleri arasına kasten byle sapık szler karıştırıyorlar. Bunu Almanyadaki bir arkadaş gndermiş. Kendisine, bu yazıları nereden aldığı sorulunca, (Ben iki bin kişiyle mailleşiyorum. Kimin gnderdiğini bilemem) dedi. Biz de, daha ok kişiyle mailleşiyoruz. Ama byle bir yazının nereden geldiğini biliyoruz. Her maili gnderenin ismi elbette bilinmez, amakıymetli bir sohbetdiye bildirilen bir maili gnderenin kim olduğunu bilmemek biraz tuhaf değil mi? Kimin elinde byle dine aykırı sohbet varsa imha etmelidir.

Kitap okuma sohbeti
Sual:Herkes sohbet tertip edip, kitap okuyamaz mı? Byklerden duyduğunu anlatamaz mı? Kitap okuma sohbetine, bir mazeretle gelmeyene, ama doğru olan başka bir sohbete gidene, doğru yoldan ıkmış muamelesi yapmak uygun mudur?
CEVAP
Byklerden duyduğunu anlatmak da maharet ister. Hatırımızda yanlış kalabilir veya başka bir kelime kullanılır mnyı bozar. Zata mahsus [kişiye zel] bir sz sylenmiştir, bunu genele yaymak yanlış olur. Orada bulunan bazıları iin ilm-i siyaset icabı, o zamana ve şartlara gre sylenmiştir. Bunu her zaman her yerde anlatmak uygun olmaz. Hatt suizanna, fitneye sebep olabilir.

İşittiğimiz sz, kitaplara aykırıysa, yanlış anladığımız meydandadır. (Ben byle duydum) diye kitaplara aykırı bir şeyi anlatmak da yanlış olur. Hele, (Falanca duymuş) diyerek ikinci ağızdan anlatmak daha yanlış olabilir. Ne maksatla sylendiği bilinmeyen sz nakletmek uygun olmaz.

Birka kişi toplanıp muteber bir kitap okumak, byklerin arzu ettiği sohbet olur. Bunu herkes yapabilir. Byle bir sohbete, mazeretle gelmeyene bir şey denmez. Mazeretsiz, sohbetlere gitmemek, elbette uygun değildir. Dn bilgileri ğrenmekten mahrum kalmamalıdır.

Byle sohbetlerden maksat, doğru olan kitapları okumak ve okutmaktır. Sohbetlerde sadece kitap okumalı, kendinden bir şey ilave etmemelidir. (Bizim sohbetimize gelen kurtulmuştur, gelmeyenin hli haraptır) demek yanlış olur. Byklerden biri, sohbetle grevlendirdiği talebelerine,(Sohbetlerinizde ilahlık ve peygamberlik davasında bulunmayın!)der. Talebeleri şaşırınca,(Benim her dediğim olsun derseniz, ilahlık davasında bulunmuş olursunuz. Bana uymayan, sohbetimize gelmeyen Cehenneme gider derseniz, peygamberlik davasında bulunmuş olursunuz)buyurur.

İmam-ı Rabbani hazretleri buyuruyor ki:
Sevdiklerimizden birine, izin vermekten maksat, imanın gevşediği, ok kimselerin yoldan ıktığı, din bilgilerinin unutulduğu, bu fırtınalı zamanda, Mslman evlatlarına Allah yolunu gstermesi, kendisinin de, talebesiyle uğraşırken, onlarla birlikte, ilerlemesi iindir. Bu inceliği iyi anlamalı ve mrde geri kalan birka gnlk fırsatta, alışarak, talebe ile birlikte, nimete kavuşmalıdır. Yoksa, bu izni, byklk ve olgunluk alameti sanıp, maksattan mahrum kalmamalıdır.(1/217)

Sohbette, ayrı bir grup gibi olmak, sanki ayrı bir yol tutmuş gibi davranmak, şeyh gibi olmaya alışmak, kendini n planda tutmak uygun olmaz. Aksi takdirde bu hl, byklerin karşısında varlık iddia etmek, haddini bilmemek, onlarla yarış etmek olur. Sohbeti dzenleyen kimse, hep kendi konuşmamalı, herkes rahata konuşabilmelidir. Oradakileri talebe gibi değil, arkadaşı olarak grmelidir. Şeyh gibi davranmaktan ok sakınmalıdır.

ismet demir Articles

Read more

History and Facts
May 5, 2019 | 174 Views

Live Style
May 5, 2019 | 282 Views

Science and Technology
June 6, 2019 | 179 Views

Other
May 5, 2019 | 115 Views

Live Style
April 4, 2019 | 78 Views