Dini Bayramlar

“Bayram” sözcüğünün Türk Dil Kurumu sözlüğünde ve diğer birçok kaynaktaki ortak anlamı “sevinç, neşe, eğlence” dir. Kaşgarlı Mahmud’un Divanü Lügat’it Türk adlı eserinde de “bayram” sözcüğü aynı anlamda verilmiştir. Kaşgarlı Mahmud, sözcüğü

Posted May 5,2019 in History and Facts.

ismet demir
8 Followers 82 Views

Dini Bayramlar

Bayram szcğnn Trk Dil Kurumu szlğnde ve diğer birok kaynaktaki ortak anlamı sevin, neşe, eğlence dir. Kaşgarlı Mahmudun Divan Lgatit Trk adlı eserinde de bayram szcğ aynı anlamda verilmiştir. Kaşgarlı Mahmud, szcğn aslının bedhrem olduğunu, bu szcğ Oğuzların beyrem şekline evirdiklerini belirtir.

Dini bayramların gnleri "kameri takvim"e gre hesaplandığı iin, şu an kullanılan takvimde her yıl aynı tarihe rastlamaz. Her yıl onar gnlk gerilemeyle gelen ramazan ve kurban bayramları bylece değişik mevsimlerde kutlanabilmektedir. Ramazan bayramı Kameri takvime gre Şevval ayının ilk gn, Kurban bayramı ise Zilhicce ayının onuncu gnnden itibaren drt gn sreyle kutlanır. Bu bayramlar halk geleneklerinde eskisi kadar olmasa da hala canlı bir şekilde varlıklarını srdrmektedirler.

Anadoluda dini bayramların bir hazırlık sreci vardır. Bayramdan nce evlerde uzun uzun temizlikler yapılır; ky ve kasaba evlerinin n kısımları, baheleri temizlenir ki, buna bayram temizliği adı verilir. ocuklar başta olmak zere bayramlıklar alınır ve bayram gnnden nce giysiler mutlaka hazır olur. Bayram gnleri iin zel yemekler ve tatlılar hazırlanır. zellikle arife gnnde hamama gidilir veya evde yıkanılır, temizlenilir. Bazı yerlerde buna bayram suyuna girmek, arife suyuyla yıkanmak denir. Arife suyuyla yıkanmanın bereket ve sağlık getireceğine inanılır.

Bayram namazından nce tatlı yenmesi bayram gelenekleri arasında yer alır. Erkekler camide kılınacak olan bayram namazına gitmeden nce ve geldikten sonra temiz ve yeni elbiseler giyerler. Bayram namazından ıkan erkekler namazdan sonra cami nnden nce birbirleriyle bayramlaşırlar. Bayram sabahı kahvaltıda akrabaların bir araya gelmesine zen gsterilir. Bazı ky veya kasabalarda varlıklı ailelerin kahvaltı yerine yemek hazırladıkları ve bayram yemeği olarak kalabalık bir gruba yemek verdikleri grlr. Bazen de cami avlularında topluca yemek verildiği olabilmektedir.

Ramazan ve Kurban bayramlarının başlıca zelliği komşuların, dost ve akrabaların ziyaret gezileriyle bir araya gelmeleridir. Kimi zaman kentlerde yaşayanlar bayram gnlerini fırsat bilerek, kylerde yaşamakta olan bykleri ve akrabaları ziyaret ederler. Genler yaşlıların ellerini perek onların hayır dualarını alırlar. El pen ocuklara para ve hediye vermek de gelenektendir. Ziyarete gelenlere Ramazan bayramında şeker ikram edilir. Bunun iindir ki, Ramazan bayramının bir adı da "Şeker Bayramı"dır. Kurban bayramında yalnızca şeker değil, kesilen kurbanın etinden de ikram edilir. X. yzyılda yaşamış Harezmli bilgin Birn'nin verdiği bilgilere gre, bayramlarda şeker ikramı, Cem'in, şeker kamışındaki tatlı zsuyu bir nevruz gn bulmuş ve bundan şeker ıkarmayı yaymış olmasına bağlanır. Eskiden yalnızca nevruz gn tatlı şeyler ikram edilirken, sonradan aynı gelenek diğer bayramlarda da uygulanmıştır.

Kurban bayramı Trkiye'de eğlenceler ynnden Ramazan bayramına oranla daha snk gemektedir. İbrahim Peygamberin oğlunu, Tanrıya kurban etmek zere keseceği sırada gkten inen bir koun Tanrının emriyle oğlunun yerine gemesinin bir anısı olarak İslam dinine gemiştir.

Kurban bayramının birinci gn, Mekke'de Mina denen yerde hacıların kurban kestikleri gndr. İslam dinine gre kurban kesmek maddi gc yerinde olan her kul iin "bor"tur. Kurban olarak koyun, sığır, deve kesilebilir. Kurban edilecek hayvan sağlıklı olmalı, dişi ise hamile olmamalıdır. Kurban kesiminde uygulanan bazı gelenekler vardır.
Bunların bir kısmı İslam dininin getirdiği şeyler bir kısmı da uluslara ve blgelere gre değişen geleneklerdir. rneğin bazı yrelerimizde kurbanlık koları yıkama, kınalama ve gelin telleri, kurdelelerle ssleme adetleri vardır.

Kurbanlık hayvanın satın alınmasından kesilmesine kadar geen sre belli kurallar dahilinde gerekleştirilir. Kurban kesimi ya işinin ehli tecrbeli kişiler veya kasaplar tarafından yapılır. Kurban bayramının bir amacı da, bayrama kadar et yeme şansı olmayan fakir kişilere etlerin dağıtılmasıdır. Bu sebeple kurban etinin te biri kesilen evde kalır; diğer kısımlar komşu, akraba ve fakir insanlara dağıtılır. Kurban etlerinin dağıtılacak kısmı yeri eşit paraya blnerek dağıtılır. Bu şekilde en az yedi kişiye pay dağıtılmış olur.

Kurban Bayramı da Ramazan Bayramı gibi bir aile byğnn evinde toplanılarak bayram yemeği ile başlar. Kurban Bayramının zelliği, tatlı dışında nceden yemek hazırlanmaz; nk kurban kesilir ve drt gn boyunca kurban eti yenir. Kurban kesen kişi oru tutar ve orucunu kurbanın bbreği ile aar. Sonra kalan etler klbastılık dvlerek ğlen yemeğine hazırlanır. Kurban Bayramında ilk gn hemen herkes kurban kestiği ve kurbanı halletmekle meşgul olduğu iin bayram ziyaretleri ikinci gnden itibaren yapılır.

Ramazan ve kurban bayramlarının ortak zelliklerinden biri de toplu eğlencelere sahne olmasıdır. Kasaba ve şehirlerde zellikle, ocuklar ve genler bayram yerlerinde buluşup eğlenirler. Bayram yerleri aynı zamanda kk bir panayır grnm kazanır.

Anadoluda, evde nişanlı kız varsa erkek tarafı mutlaka gelin kıza hediye olarak bir ko gnderir. Ko, grapon kağıtlarıyla, yazmalarla, sslenebildiği kadar sslenir. Boynuzlarına varlığa gre bilezikler veya alnının ortasına bir beşibirlik ya da altın takılır; bir tepsi baklava ve hediyelerle kız evine gtrlr... Gtren kişiye kız evinden mnasip bir hediye verilir. Ayrıca, kız evi kurban etiyle mkellef bir sofra hazırlayarak erkek tarafını davet eder. Baklava tepsisini ise boş gndermez, bir tatlı ve diğer hediyelerle gnderir.

Ramazan bayramı bir aylık bir oru tutma dneminin sonunda kutlanan bir bayramdır. Ramazan ayı olarak tanımlanan bu dneme de eşitli gelenekler eşlik etmektedir. Ramazan sresince aileler birbirlerini akşam yemeğine davet eder. Bu yemeklerde ramazana zg yiyecekler, iftariyelikler ve tatlılardan oluşan zengin sofralar hazırlanır.

Eskiden oru tutanlar, hele gecelerin kısa olduğu yaz mevsimine rastlayan ramazanlarda uyumayıp sabaha karşı yenen sahur yemeğini beklerlerdi. Byle olunca da gecenin teravih namazından sahur zamanı arasındaki sresi trl eğlencelerle geirilirdi. İstanbul'un Şehzadebaşı'nda Direklerarası, emberlitaş tarafında Divanyolu adeta bayram yeri grntsn alırdı. Ramazan gecelerine zg gsterilerin başında karagz ve ortaoyunu gelirdi. Taşra kasaba ve şehirlerinde de, evlerde dzenlenen toplantılarından başka, kahvehanelerde aşıklar alıp sylerlerdi. Ramazan ayı boyunca kahvehane toplantılarında aşıklar saz ve trk fasıllarından başka oğu kez birka gece sren halk hikyeleri anlatırlardı.
ismet demir Articles

Read more

Other
May 5, 2019 | 217 Views

Other
April 4, 2019 | 164 Views

History and Facts
May 5, 2019 | 492 Views

News and Politics
April 4, 2019 | 176 Views

People and Nations
May 5, 2019 | 300 Views